Zasady podatkowe

WagnerNajbardziej znane i obo­wią­zu­jące do dziś zasady podat­kowe zostały opra­co­wane przez Adama Smitha oraz Adolfa Wagnera. Ich zasady nieco róż­niły się od sie­bie dla­tego posta­no­wi­łam je dzi­siaj zapre­zen­to­wać. Zacznę od zasad Smitha. Według niego ist­niały cztery pod­sta­wowe zasady podatkowe:

  • rów­ność;
  • pew­ność;
  • dogod­ność;
  • taniość.

Pierwsza z tych zasad, czyli rów­ność ozna­cza, że każdy jest równy wobec prawa podat­ko­wego. Najbardziej spra­wie­dliwy wyda­wałby się więc tutaj poda­tek liniowy, gdyż każ­dego obo­wią­zuje ta sama stawka którą odli­cza się od dochodu. Druga zasada– pew­ność, ozna­cza że poda­tek powi­nien być pew­nym źró­dłem dochodu pań­stwa. Podatnik musi wiedzieć:

  • Ile zapłaci?
  • Od czego zapłaci?
  • Za co?
  • Kiedy?
  • Gdzie?
  • Komu?

Smith uwa­żał, że ta zasada jest bar­dzo ważna, a jako kolejną wymie­nił dogod­ność. Ta cecha z kolei mówi o tym, że podat­nik powi­nien pła­cić wtedy, kiedy podat­nik ma pie­nią­dze, poda­tek powi­nien być pobie­rany w takiej for­mie żeby nie utrud­niała zapłaty tego podatku. No i ostat­nią zasadą jest taniość cho­dzi o to, że koszty ścią­gnię­cia podatku nie mogą być zbyt wyso­kie. Zatem poda­tek nie powi­nien za bar­dzo obcią­żać podat­nika. Takie wła­śnie podej­ście do podat­ków pre­zen­to­wał znany Adam Smitth. Z kolei według Wagnera zasady podat­kowe są następujące:

  • wydaj­ność;
  • ela­stycz­ność;
  • sta­bil­ność (stałość);
  • nie­na­ru­szal­ność majątku podatnika.

Wydajność ozna­cza, że poda­tek musi być wydaj­nym źró­dłem dochodu pań­stwa. Elastyczność z kolei mówi o tym, że poda­tek ma się dosto­so­wy­wać do zmie­nia­ją­cej się sytu­acji gospo­dar­czej, spo­łecz­nej i demo­gra­ficz­nej. Czyli po pro­stu ma dosto­so­wy­wać się do zmian. Jako kolejną zasadę wymie­nił sta­bil­ność pod hasłem tym kryje się to, że w sys­te­mie podat­ko­wym powinno się doko­ny­wać jak naj­mniej zmian. Chodzi o to by nie zmie­niać sta­wek, nie zmie­niać ich i nie wpro­wa­dzać nowych zasad. Została mi jesz­cze do scha­rak­te­ry­zo­wa­nia ostat­nia zasada, a mia­no­wi­cie nie­na­ru­szal­ność majątku podat­nika. Wagner miał tu na myśli to, że wyso­kość podatku powinna być tak dosto­so­wana, żeby podat­nik mógł zapła­cić poda­tek ze swo­ich docho­dów bieżących.